no-img
ام ای پدیا

دانلود تحقیق بررسی جایگاه عشق و عقل در نظام فلسفی سهروردی


ام ای پدیا

ادامه مطلب

DOC
دانلود تحقیق بررسی جایگاه عشق و عقل در نظام فلسفی سهروردی
doc
تیر ۱۴, ۱۳۹۶
هر صفحه 100 تومان
تعداد صفحات: 25 صفحه
۲,۵۰۰ تومان
۲,۵۰۰ تومان – خرید

دانلود تحقیق بررسی جایگاه عشق و عقل در نظام فلسفی سهروردی


دانلود تحقیق بررسی جایگاه عشق و عقل در نظام فلسفی سهروردی

فرمت قابل ویرایش ورد word

  تعداد صفحات: ۲۵ صفحه

 خلاصه ای از فایل

حقیقت عشق در مونس ­العشاق سهروردی

رساله­ ی فی ­الحقیقه­ العشق یا مونس ­العشاق رساله­ای کوچک اما مهم در باب عشق و جز رساله ­های رمزی عرفانی سهروردی است. محتوای حکیمانه و عارفانه ­ی این اثر با چنان گفتار شیوایی بیان شده که گزاف نیست اگر آن را زیباترین متن فلسفی به زبان فارسی بدانیم. به نظر می­رسد دلیل اصلی آن، موضوعی است که در این اثر مورد بررسی قرار گرفته است. شیخ اشراق با نقل رباعی در ابتدای این رساله صراحتاً بیان می­کند که اگر سخنی شنیدنی در این عالم یافت می­شود، به برکت عشق است.

چندین سخن نغز که گفتی که شنودی؟                          گرعشق نبودی و غم عشق نبودی

رخساره معشوق به عاشق نمودی؟                                 گر باد نبودی که سر زلف ربودی

با وجود آثار فراوانی به نظم و نثر که در باب مقوله­ی عشق هست اما هیچ­گاه حکیمی در تاریخ فلسفه­ی اسلامی به این وسعت مجال نیافته که در زبان­فارسی-که قدرت عجیبی در بیان مفاهیم عاشقانه دارد- به این مقوله بپردازد و آنچه این اثر را از میان تمام آثار سهروردی و دیگر فیلسوفان پارسی­نویس متمایز می­کند، جدای از نبوغ سهررودی، ناشی از موضوع «مکرر نامکرر» عشق است، هم­چنین نوشتن داستانی پیرامون عشق و عناصر مرتبط با آن (حسن و حزن) که تا آن زمان بی­سابقه بوده است. گفتنی است که برخی خواستند این اثر را مبتنی بر رساله­ی فی­العشق ابن­سینا بدانند، اما علی­رغم مباحث مشترک میان این دو رساله، با توجه به نحوه­ی پرداخت مطالب و به «زبان حالی» بودن اثر سهروردی (منظور از زبان حالی بودن، بیان مطالب از زبان حسن و عشق و حزن است) و رمزگونه­های فراوان مونس­العشاق، چنین ادعایی مردود است (پورجوادی، ۱۳۸۵: ۲۱۳-۲۱۴).

برخی محققان در این باب معتقدند که سخن از زبان حال عشق، به معنای حقیقتی مابعدالطبیعی، چندان در میان عرفا متداول نبود اما شعرا و نویسندگان، معمولاً از زبان خود به وصف حسن و عشق و حزن می­پرداختند اما از زمان سهروردی به بعد، این مفاهیم نزد شعرا رواج یافت و شاعران به طور مستقیم از زبان حال آن­ها سخن گفتند. سهروردی عشق را از زبان عشق این­گونه توصیف می­کند:

«من از بیت المقدسم از محله­ی روح آباد، از درب حسن. خانه­ای در همسایگی حزن دارم، پیشه من  سیاحتست، صوفی مجردم، هر وقتی روی به طرفی آورم، هر روز به منزلی باشم و هر شب جایی مقام سازم. چون در عرب باشم عشقم خوانند و چون در عجم آیم، مهرم خوانند. در آسمان به محرک مشهورم و در زمین به مسکن معروفم. اگرچه دیرینه­ام، هنوز جوانم و اگرچه بی­برگم، از خاندان بزرگم» (سهروردی، ۱۳۷۲، ج۳: ۲۷۵).

 پس عشق خود را از مکانی مقدس و عالم ارواح پاک می­داند که پیوسته در سفر از تنی به تن دیگر و از روحی به روح دیگر است تا جایی را لایق مقام خود بیابد.

یکی از ویژگی­های قابل توجه این رساله، استفاده بسیار جالب از آیات قرآنی و تأویلات بسیار زیبای آن­هاست[۱]. این رساله با ذکر آیه­ی سوم از سوره­ی یوسف آغاز می­شود و سهروردی با استفاده از این آیه اعلام می­کند که می­خواهد در باب نیکوترین قصه­ ها سخن بگوید و سوره­ی یوسف را قرآن کریم «احسن القصص» خوانده است و مراد سهروردی از احسن­القصص، سخن گفتن از عشق است.

سهروردی در آغاز رساله­ی فی­ حقیقه­ العشق معتقد است که «اول چیزی که حق تعالی آفرید، گوهر تابناک عقل بود اول ما خلق الله العقل (همان، ۲۶۸). با توجه به حدیث نبوی: «اول ما خلق الله نوری» گفته­ اند که این عقل اول همان نور مصطفوی و حقیقت محمدی (ص) است، «صادر اول است چون هر چه ایجاد شده و ایجاد می­شود از اوست، قلم اعلی است، چون هر چه پدید می­آید با این قلم نوشته می­شود. لوح محفوظ است، چون هر چه ایجاد می­شود بر این لوح نوشته می­شود. این عقل، حقیقت انسانی است، روح اعظم است و خلیفه­ی خداست. این مرتبه ی عقل است که اول ما خلق الله است» (پازوکی، ۱۳۸۲: ۵۸).

بیان صدور عقل از حق در روایات اسلامی هرچند مسبوق به گذشته است اما نگرش سهروردی در این بخش متأثر از نظریه­ ی فیض (صدور، برآمد، ریزش) نوافلاطونیان می­باشد. این نظریه­ی فلسفی، در واقع تبیین منشأ و فرآیند پیدایش موجودات عالم هستی است. فیض نوعی ایجاد است که در طی آن منشأ ایجاد شی به حال خود ثابت و باقی مانده است و علی­رغم صدور معلول از آن، با همه­ی کمالات خود باقیست و چیزی از ذاتش کاسته نمی­شود و موجودات در سیری منظم از او صادر می­شوند و با تداوم این روند، کم­کم­ پدیده­هایی نازل­تر و ضعیف­تر از نظر وجودی متحقق می­شوند

فهرست

۴-۱- بررسی جایگاه عشق در نظام فلسفی سهروردی.. ۱

۴-۱-۱- شیخ اشراق و روش او ۱

۴-۱-۲- حقیقت عشق در مونس العشاق سهروردی.. ۲

۴-۱-۳- فطری بودن عشق.. ۵

۴-۱-۴- معرفت  و اهمیت آن.. ۷

۴-۱-۵- محبت و مراتب آن.. ۸

۴-۱-۶- عشق در انوار و افلاک… ۹

۴-۱-۷- کارکرد عشق در تعالی انسان.. ۱۰

۴-۱-۷-۱- رسیدن به مقام خلیفه الهی.. ۱۱

۴-۱-۷-۲- ترک تعلقات مادی و در بند کردن نفس اماره ۱۱

۴-۱-۸- سریان عشق در عالم.. ۱۳

۴-۲- بررسی جایگاه عقل در نظام فلسفی سهروردی.. ۱۴

۴-۲-۱- حکمت اشراق فلسفه است یا عرفان؟. ۱۴

۴-۲-۲- اهمیت عقل نزد شیخ اشراق.. ۱۵

۴-۲-۳- عقل و شهود. ۱۹

۴-۲-۴- عالم عقل در نظر شیخ اشراق.. ۲۰

۴-۲-۶- عقل سرخ.. ۲۱

۴-۲-۷- عقل اول در اندیشه شیخ و چند تن از حکیمان.. ۲۲

۴-۲-۸- عقل فعال در اندیشه شیخ اشراق.. ۲۴



موضوعات :
فلسفه و منطق

مطالب مرتبط


دیدگاه ها


پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *